English Nederlands

Werkpakket 1

Inclusiviteit en betrokkenheid van gezinnen bij onderzoek en interventieontwikkeling

Algemeen doel

  1. Verbetering van de inclusiviteit & betrokkenheid van gezinnen (in spe) die in kwetsbare omstandigheden leven. Omstandigheden waar kinderen ‘een hoger risico lopen op het ontwikkelen van mondaandoeningen (cariës/gingivitis) en overgewicht’.
  2. Gezamenlijk begrip van het systeem rond mondaandoeningen (cariës/gingivitis) en overgewicht bij gezinnen (in spe) die in kwetsbare omstandigheden leven.
  3. Identificatie van mogelijke aangrijpingspunten om omstandigheden in de samenleving te creëren en om huishoudelijke praktijken te stimuleren waardoor gezonde keuzes de norm worden.

Actieve periode

Jaar 1-5

 

Leden van WP1

Monique van der Veen
Leider WP1
Coosje Dijkstra
Gerlieke Veltkamp
Carla F. Rodrigues
Soely Mandrone
Christian Bröer

Betrokken consortiumpartners

ACTA, VU, AUMC, UvA-FMG, Inholland, AUAS.

 

Samenwerkingspartners/ co-financiers

GGD, Sarphati Amsterdam Food4Smiles, PHAROS, Voedingscentrum, Gezonde en Kansrijke start, JGZ, NJi, NCJ, NVD, Coop, MRN&CN, EVAA, Smallsteps/Partou, PANEL, Ivoren kruis, NVvK.

Voortgang (geactualiseerd december 2025)

Het werk rond inclusiviteit en betrokkenheid (doelstelling 1) is gebaseerd op twee benaderingen: inzicht krijgen in belemmeringen en bevorderende factoren voor (inclusieve) betrokkenheid van ouders/kinderen en zorgprofessionals. Dit gebeurt door het verzamelen van verhalen over beste praktijken en observaties van dergelijke interacties in de babykliniek en door een verkennend onderzoek. Dit werk heeft enige tijd stilgelegen vanwege ziekte van de onderzoeker. Het verzamelen van gegevens via verhalen en observaties is nu weer op gang gekomen. In de consultatiebureaus worden jeugdverpleegkundigen en artsen geobserveerd tijdens hun consulten met jonge kinderen en hun ouders. Zowel zorgprofessionals als ouders worden daarna geïnterviewd om na te denken over de observaties en hoe zij de communicatie tijdens de consulten hebben ervaren. Het verkennend onderzoek van de literatuur over burgerparticipatie in onderzoek met behulp van een microsociologische kritische benadering zal naar verwachting vanaf augustus 2025 worden geschreven.

Resultaten die bijdragen aan een meer diverse inclusie in het AIMS-cohort uit WP1 waren niet haalbaar vanwege zowel de aard van de inclusieactiviteiten als de deadline voor laatste inclusie (het kind moet uiterlijk op 31 december 2024 geboren zijn). Om de vertegenwoordiging van beroepsopleidingen in de Sarphati Ethnography- en AIMS-cohorten te vergroten, zijn zwangere vrouwen benaderd op vaccinatieplaatsen voor kinkhoest in gebieden met een lage SEP in Amsterdam (afgerond in november 2024).

Om het systeem rond mondziekten en overgewicht in kaart te brengen (doelstelling 2) richten we ons op Amsterdam-Noord (onderzoeksprotocol goedgekeurd ACTA-ETC 2023-26790). Er is contact gelegd met buurtorganisaties (DOCK, Road of Hope, Single Super Moms, Voedselbank (sociale markt; OKT). Via buurtbijeenkomsten voor bewoners zijn sleutelfiguren in de lokale gemeenschap geïdentificeerd. De promovendus heeft ouders geïnterviewd. Vanwege langdurige ziekte is dit werk onlangs overgedragen aan een docent-onderzoeker, die is begonnen met het transcriberen en analyseren. Een masterstudent heeft ouders in Amsterdam Zuidoost geïnterviewd (S Abou Elkhair (2024), Understanding barriers to promoting oral health in children: a qualitative study on the perspectives of parents from Amsterdam Southeast and their support seeking strategies, Master Thesis, ACTA).

Ook hebben studenten mondhygiëne gezinnen uit de buurt gevraagd hoe zij de rol van de leefomgeving zien op hun levensstijlgerelateerde keuzes met betrekking tot voeding en lichaamsbeweging (Bergen, F, Gökkaya, I, Imaç, D, Mienstra, I, Munster, S, Poelstra, M (2024) Ouders’ perspectieven op de invloed van de leefomgeving in Amsterdam Noord op hun voedingskeuzes. Bachelorscriptie, Inholland). Dit heeft geresulteerd in een bachelorscriptie en een abstract dat is gepresenteerd tijdens de Nederlandse Tandheelkundige Wetenschapsdagen (13-14 juni 2024, Lunteren, Nederland) en tijdens het ORCA-congres (3-6 juli 2024, Kreta, Griekenland). Een verkennend onderzoek naar indicatoren voor gebrek aan toegang tot zorg of het vermijden van zorg is geaccepteerd voor publicatie (Begovic, Chau, van der Linden & van de Veen (geaccepteerd) Inzicht in onderbenutting van mondzorg in landen met een hoog inkomen: een verkennend onderzoek. Critical Public Health)

Er is één groepssessie voor modelbouw gehouden met professionals van formele en informele organisaties, zoals tandartsen, diëtisten, huisartsen, professionals in de kindergezondheidszorg, maatschappelijk werkers en/of buurtwerkers, managers van buurthuizen en ouders. Vanwege ziekte van de promovendus is de tweede GMP uitgesteld. De promovendus heeft besloten te stoppen. Het werk is overgedragen aan een nieuwe promovendus, die haar taken zal combineren met die van WP5, aangezien dat werk voortbouwt op de uitkomsten van de systeemanalyse.

De gezondheidszorgprofessionals van de consultatiebureaus hebben gevraagd om een trainingsprogramma over mondgezondheid tijdens de eerste 1000 dagen. Er is training gegeven aan de verpleegkundigen en artsen. Op verzoek van de OKT’s in Amsterdam-Noord heeft een masterstudent onderzoek gedaan naar de kindvriendelijkheid van mondzorgklinieken in Amsterdam-Noord om een verwijzingskaart (en protocol) te maken voor gebruik door de consultatiebureaus. Dit werk resulteerde in een masterscriptie (Verboom 2025, Kindvriendelijke mondzorgpraktijken Amsterdam Noord, Masterscriptie, ACTA). De resultaten werden gepresenteerd op het EADPH-congres (27-28 september, Rome, Italië).

Hoewel binnen het MetaHealth-project geen verband kon worden gelegd met centering care, was dit wel gewenst door ouders en jeugdverpleegkundigen. We hebben extra financiering gevonden voor een apart onderzoeksproject, SMILE, waarin we communicatietoolkits rond het thema mondgezondheid zullen ontwikkelen ter ondersteuning van centering care-groepen voor zwangere vrouwen onder leiding van verloskundigen en de voortzetting daarvan in centering care-oudergroepen bij de consultatiebureaus. Er worden voorlopige gegevens verzameld. De TOOLKITS zullen ook ten goede komen aan het MetaHealth-project.

Meerdere groepen studenten mondhygiëne werken of hebben gewerkt aan het project en verspreiden het werk naar meerdere buurten met een lage SEP, zoals in Purmerend (Kasanradjie, Aslantas, Bouhab & Terstall (2025) Preventie van tandbederf en obesitas in de eerste 1000 dagen van het leven van een kind, in samenwerking met zorgprofessionals en ouders. Een participatieve actieonderzoeksaanpak in de wijken Wheermolen en Overwhere in Purmerend, bachelorscriptie, Inholland). Sinds dit najaar zijn we actief in Zaandam-oost, waar we nauw hebben kunnen samenwerken met beleidsmakers op het gebied van jeugdgezondheid en armoede van de gemeente en Pact Zaandam-oost.

Voortgang Promovenda Soely Mandrone

Zie eigen pagina.

Gerelateerd nieuws

26 november 2025
Inauguratierede Monique van der Veen ‘Een goed gebekt gesprek over samenwerken aan mondgezondheid’
Mondaandoeningen zoals cariës en parodontitis behoren tot de meest voorkomende leefstijlaandoeningen en de meest kostbare ziekten in Nederland. Er is een duidelijke wisselwerking tussen mondgezondheid en de algehele gezondheid. Toch blijft de mond volledig buiten beeld in het preventieakkoord over leefstijlaandoeningen. Ondertussen zijn de gezondheidsverschillen groot: anderhalf miljoen volwassen Nederlanders kunnen de tandarts niet betalen.

Lees meer

20 juni 2025
Bijgedragen aan toneelstuk over armoede
MetaHealth-onderzoeker en promovenda Bich Chau van WP1 heeft bijgedragen aan de inhoud van het toneelstuk Doekje voor het bloeden van George Tobal. 

Lees meer

10 maart 2025
Het bevorderen van een gezond gewicht en de mondgezondheid: WP1 en WP6 verwelkomen studenten mondzorgkunde van Inholland
In het kader van het MetaHealth-project en de Minor MetaHealth verwelkomen WP1 en WP6 met veel plezier de studenten Mondzorgkunde van Hogeschool Inholland.

Lees meer